Molla Demirelin Edebiyat ve Şiiri
Üzerine:
Portakal
Çiçekleri veya Bir Gizin Tazelenmesi
Sözcüklerin
perdesini aralasak, manzaralara bakmayı sever misiniz?
Otuz yıla
yakın bir zamandır Almanya'da sürgünde yaşayan
Türkiyeli bir Kürt yazar, pedagog, fotoğrafçı
olan Molla Demirel kendi
bireysel yaşamı ve ruh dünyasının dışında
şiirleriyle okuyucuya yeni bir bakış açısı
veriyor. Gerçi "Koparıldım Toprağımdan"
adlı şiirinde 'savruldum yaban ellere' diyor.
Ancak burada toplumsal iş göçten söz ediyor.
Bu topraklarda her
yanı sis perdesiyle örtülü bir sürgün yaşamı
içindeyken öbür tarafta Akdeniz sahillerinin anıları
ile kendisini teselli ediyor. Olay o kadar basit değil...
Neden Molla Demirel'in ilgi alanı olan sevgi sözcüğünden
kaçınıyoruz? Yazar sevdayı insanın özüne
ait birşey olarak görür. Kim insanı irdelerse
mutlaka ondan ve içinde bulunduğu ortamdan
olumsuzluklar saptayacak ve şikayetleri olacaktır.
Yazar, okuyucuyu irdelediği insanların yaşadığı
yalnızlıklarla, ayrılıklarla karşı
karşıya getiriyor. Çekilen sıkıntılara
evet ama kendini üzüntünün kucağına bırakmamak
şartıyla. Acılara evet ancak sızlanmanın
olmadığı bir tonla. Çünkü yaşananları
saran mutluluğun bir açık ve belirgin tonu var. Böylece
M. Demirel'in şiirndeki mutluluğa olan özlem;
okuyucunun ufkunu açarak süsler. Bu durum şaşırtıcı
gibi gelir insana. Zaten sanatçının başarısı
bundan kaynaklanıyor, okuyucuyu yaşanan bir dünya
içine çekiyor.
Onun içine
girdiği an kişi kendisini mutluluğun sardığı
bir oyunun içinde buluyor. Olumsuzluklardan kurtulmanın
verdiği şansın tadını içine sindirerek yaşıyor.
Bütün
bunlara rağmen sanatçının
çaılşmasında daha belirgin olanı
dostluk, naziklik, özgürlük, halkların kardeşliği
en önemli büyük konular olarak karşımıza
çıkıyor ve yerini alıyor.
Sevda
şiirlerinde umutsuzluk sürüyor mu? Kesinlikle hayır.
İnsanı ve yaşamı
kim irdelerse elbette ki olaylar karşısında
şaşkın kalınacağını da öğrenecektir.
Yazarın toplumdan
beklentileri çok mu
büyük: dostça bir gülüş, bir öpücük' Günümüzde
bizi bu kadar
şaşırtan yazara bir göz attığımızda
hep doğa ve toplumsal olaylarla iç içe görüyoruz
onu.
Mavi deniz, yeşil
dağlar. Kırmızı gül, güzel kokulu
karanfil, bir sesiz partakal bahçesi, aydınlığı
dolunay'ın. Bize yansıyan binlerce doğa ve
insan tablosu yazarın dilinden canlanarak karşımıza
çıkıyor ve bizi kendi içine çekiyor. Sanatçı
bir Sihirbaz sanki diye düşünüyorsunuz: En son ne
zaman elinizde bir gül vardı? Onu birine hediye mi
ettiniz?
Elbette ki
bu bir çiçekçiden sipariş ettiğiniz güllerden
değil. Burada siz kendi kendinizi aramaya başlıyorunuz.
Otoban'ın nadasa bırakılmış yanlarında
veya sabahın
erkeninde bir tepede. Belki yanmış toprakta bomba
parçalarından başka bir tek gül bile
bulamayacaksınız.
Süslü
bir demokraside' ancak bu kadar olabilir. Şansınız
varsa bir Dolunaylı gecede 'denizlerin üzüntüsü'ne
şair ile birlikte
ağlarsınız.
Molla Demirel güzel şiirleriyle büyük bir geleneği
olan Modern Türk Şiirine uyum sağlıyor.
Renge renk, şaşırtıcı tablolarla,
insanı kendinden geçiren bir dil ile okuyucunun karşısına
çıkıyor. Ancak dil folkloristik
basitlikten oldukça uzak, sade ve etkileyicidir. İnsanın
çektiği acıları, sorunları, umutlarını
ve direnişini bir tabloda ustaca işlemiş.
Büyük Şair Nazım
Hikmet'in işlediği konulardan biri ' insan
Manzaraları'ydı.
M. Demirel de günümüzde yaşanan
insan manzaralarını bize sunuyor.
"Arılar ve Karıncalar."
adlı şiirinde yaşlı bir bayanın
kız çocuklarıyla nasıl yakacak odun taşıdığını
ve öbür yanda nasıl varlıklıların yaşadığını
bir resim tablosu gibi gözlerimizin önüne seriyor.
Okuyucunun tüm insani duygularını ayaklandırıyor.
Bu eserde bunun gibi uzun şiirler
yanında 'Çiçekçi Kız"
gibi oldukça kısa ve çarpıcı
potreler de yer alıyor. İnsanı işlerken
hiç bir an şiir dilini, duygusunu, imgeyi gözardı
etmiyor."Akış" adlı
kısacık şiirinde Şöyle der:
Gizemi kalmadı artık
Denizdeki dağın
Yıldızın ve
Toprağın.
Böylece hepsi didik didik incelenmiştir.
Hepsi biliniyor. Ancak gök yüzündeki ay
ve yıldızlar her şeyden daha fazla
didiklenmiştir. Bir
bakışında koca bir teleskopta yer
alandan daha fazlası görülür. Uyduların
sinyallerinden oluşan resimlerden daha
büyük ve derinlenmesine olayların gelişim
sunulur insanlığa.
Yazara göre bu 21. yüzyılda yıldızlar
sadece sevenler için parlayacak ve onların göz yaşları
ile umutsuzların, yalnızların gözyaşları
birbirine karışacaktır. Hiç bir bilim ve
resim tablosu bu kadar güzel yer gök ve insanı bütünleştiren
manzaraları göz önüne sergilemiyor.
"Sabah Yeli" adlı
şirde şöyle seslenir.
"Sabah
yeli ile tıkırdatır bir dal
Çatımızı
Aydınlanır dünya"
Dünyamızın gizinin büyük
bir kısmı böylece aydınlanmıştır.
Ancak Molla Demirel'in işlediği konularda her giz
yeni bir anlam ve yeni görevler yükler:
Ah, ben ekili bir tarlayı düşlüyorum
Yıldızlardan
Neden umutsuzluk ve boyun eğme"
der.
Kentteki Yalnızlık"
adlı şiirinde.
Bu şiirde olduğu gibi bütün şiirlerindaki
imgeler giz ve duygu yüküyle kalmıyor. İnsanı
umut ve çaresizlikler karşısında direniş
için yüreklendiriyor.
Şimdiye değin şiirlerinden söz etmediğim
asıl gücü ve başarısı sevginin oluşumuna
olan bakışındadır. Hemen hemen her
şiirinde sevdanın yeni bir gizine rastlanır.
"Portakal çiçekleri altında
/
Duyum olmaz sevdadan"
der "Zaman" adlı şiirinde.
Kısacası bu eserinin bütününe
bir Sevda sözlüğü diyebiliriz.
Sonuç olarak bu yapıt gerçekten
her yerde, evde, tatilde, iş yerinde, piknikte,
Ceza evinde veya Hastahanede okunması
gereken güzel bir eser.
Sizin Türkiye Akdeniz'inde Seyahat
etmenize yardımcı olur. Belki Lirik ve imge yüklü
bu eser Türkçe öğrenmenize neden olur veya bir
dostunuzdan bu şiirleri Türkçe melodisiyle de
dinlemeyi yeğlersiniz.
Aralık
2000
Alfons
Huckebrink)
Yaprak
Yaprak Şiirler / Blatt für Blaltt Gedichte
Verlag
anadolu, .D- Hückelhoven,
Februar 2001
<--------
İleri ---------->
------------->
Geriye Dönüş
---------->
|